ДА БИДЕШ ПРВ ВО СВЕТОТ ВО НАУКАТА ЗА РОБОТИКАТА, А ПОДВИГОТ ДА БИДЕ НЕДОВОЛНО ПОКРИЕН ОД ЈАВНИТЕ ГЛАСИЛА И НАЕДНО СО ГОДИНИТЕ ДА БИДЕ ПОДЗАБОРАВЕН. МАЛКУ Е ЧУДНО!
Десеттиот ден од октомври ќе биде забележан во македонската историја по откривањето на спомен-плочата за значаен придонес на македонската наука во светската. Имено, македонските научници создале грандиозно дело што кај нас поминало речиси незабележано, односно научното достигнување не добило заслужено внимание во печатените и електронските гласила. Тоа се случило во 1988 година.
Пред 35 години се случило нешто по што научната фела од планетава дознала малку повеќе за Македонија и нејзините научници. Во 1988 година група составена од тројца научници, Стево Божиновски и Михаил Шестаков од Електротехничкиот факултет и Лилјана Божиновска од Медицинскиот факултет, успеала да управува робот со помош на мозочни сигнали. Ако некоја земја во светот е позната по роботи, тогаш тоа е Јапонија. Таму речиси секоја недела се случува нешто што е во врска со роботиката. Тука се и другите високоиндустријализирани земји, каде што постојано има натпревари од областа на роботиката, во кои главни учесници се учениците и студентите. Зборуваме за стопански најмоќните држави во кои науката цвета. И покрај тоа, тројцата научници им одржале лекција на сите во светот. Македонија пред: Јапонија, Русија, Кина, Јужна Кореја, САД, Германија и другите. Нашиот круг научници сигурно е запознат со ова достигнување, но другите во државава? Да се случеше ова во развиениот и економски моќен свет, ќе зборуваа, ќе организираа дебати, ќе одеа по факултети, ќе држеа предавања, ќе издаваа публикации во врска со научниот труд за остварувањето во роботиката и ќе измислуваа најразновидни правеа сè со цел што повеќе да се спомене подвигот на научниците. Тие вести ќе ја заобиколеа планетата за народот да биде информиран за тоа што се случило во и со роботиката. Научници ќе добиеја куп награди и најверојатно ќе им овозможea многу подобри услови за работа. Ги спомнавме и наградите. Се чуваат поединците што придонесуваат за општото добро на државата, но и на целиот свет, а нивните успеси да служат како поттик за идните генерации. Спомен-плочата е во сопственост на ИЕЕЕ (IEEE – Insitute of Electrical and Electronics Engineers), најголема светска професионална организација од областа на напредните технологии (инженерство, компјутерски науки и сродни дисциплини). Оваа организација се потрудила да го испочитува делото на тројцата македонски научници, Стево Божиновски и Михаил Шестаков од Електротехничкиот факултет и Лилјана Божиновска од Медицинскиот факултет. Убав потег од ИЕЕЕ, но зошто организацијата чекала 35 години за да го стори тоа? Но жално е што ние не сме посветиле доволно внимание за врвниот резултат да дознаат сите, а не само најтесниот круг од фелата. Зошто тројцата научници не се соодветно наградени за нивниот труд? Фотографиите со роботот „асимо“ во сопственост на Хонда служат само како илустрација и нема никаква поврзаност со делото на тројцата македонски научнци.