ИДНИНАТА Е ВО УЛТРА БРЗИТЕ АВИОНИ

02/04/2020

КОМБИНАЦИЈАТА ОД ГОРИВО КОЕ НЕ ГО ЗГОЛЕМУВА КОЛИЧЕСТВОТО НА СО2 ВО АТМОСФЕРАТА И НАДЗВУЧНА БРЗИНА Е НЕШТО СОСЕМА НОВО. КОМПАНИЈАТА „БУМ СУПЕРСОНИК“ ОВА ЛЕТО ЌЕ ИЗВРШИ ЕКСПЕРИМЕНТАЛЕН ЛЕТ СО АВИОНОТ „ИКС Б – 1“ СО ЦЕЛ ДА ГИ ОБЕДИНИ ГОРИВОТО И НАДЗВУЧНАТА БРЗИНА.

 

Суперсоничните летала за превоз на патници и материјални добра, денес не постојат, ги нема. Некогаш, пред повеќе од четири децении, постоеја Тупољев („ту 144“ прв лет 31 декември 1968) и Конкорд (прв лет 2 март 1969) кои летаа со надзвучни брзини, но толку од нив. Нивната ера заврши најмногу поради големите трошоци околу одржувањето, преголемата потрошувачка на гориво, големата бучава од моторите и повеќекратното загадување во однос на обичните авиони. Тоа беа неколкуте причини поради кои тогашниот технолошки свет престана да ги произведува суперсоничните летала за секојдневна употреба, а дотогаш произведените ги спушти на земја поради трагедијата која се случи со еден од нив и откриените дефекти кај другите летала.

Си го поставувате прашањето, зошто суперсонични летала, што им фали на овие класичниве? Денешните авиони не располагаат со којзнае каков комодитет. Веќе знаете како е да се патува неколку часови, а да не зборуваме за прекуокеански летови. Земјите од Далечниот Исток претставуваат голем предизвик – 20 и по- веќе часови лет. Вкочанетост, очите ви се потечени од гледање филмови и од играње компјутерски игри, а авионот премногу споро ги совладува километрите. И кога ќе заврши летот не сте способни за ништо, односно во наредните 24 часа гледате само кревет и ништо друго не ве интересира. Тргнувате од кај нас за, да речеме Хаваи. Тоа со директен лет е некаде околу 20 часа. Што ќе кажете, ако летот трае само неколку часови, на пример не повеќе од пет часа? Или лет од Скопје до Токио, полетувањето е закажано во 9 часот наутро, а слетувањето во 14:30 според средноевропско време. Токму за „ручек“ сте таму. Малку временските зони ќе го пореметат ручекот кој сигурно ќе биде доцна вечера, но најбитно од сè е што летот трае само пет и пол часа. Такви се суперсоничните летала, а денешниве се, веќе си знаете, споровозечки.

Неколку компании, „Аерион“, „Бум Суперсоник“ и „Локид“ повторно се задлабочени во производство на суперсонични авиони и според конструкторите нивните авиони нема да го зголемуваат нивото на јаглерод- ниот диоксид (СО2) затоа што ќе користат карбонско неутрално гориво. Да појасниме. Карбон неутралните горива во основа се карбонски, впрочем нивното име го кажува истото, кои во моментот на палењето не го зголемуваат јаглеродниот диоксид во атмосферата. Сепак, горивово не допринесува за намалување на ко- личеството на СО2, но добрата страна е што нема да го зголемува нивото. Тоа гориво најчесто се добива од отпадоци од органско потекло или од: пченка, шеќерна трска, компир и останати култури, а се спомнуваат и некои видови алги. Горивото направено од спомнатите растенија при согорувањето ќе испушти онолку СО2 колку што растението примило од природата при растењето, созревањето.

Најдалеку од сите има отидено компанијата „Бум Суперсоник“ која најавува прв лет на своето суперсонично патничко летало со спомнатото гориво. „Бум суперсоник“ икс б-1 ќе полета ова лето и како гориво ќе го користи карбон неутралното. Подготовката и снабдувањето со горивото е доверено на фирмата „Прометеус Фјуелс“, која ги дава сите гаранции за течната супстанца и нејзината исправност за користење во авионскиот сообраќај. Засега никој не го потврдува точниот датум на експерименталниот лет, туку го најавуваат првиот лет во летниот период и толку. Две нешта се битни во најавава за експерименталниот лет, необичното гориво и суперсоничната брзина, односно брзина поголема од таа на звукот. Ако сè мине во најдобар ред и без никакви проблеми, тогаш компанијата „Бум Суперсоник“ ќе биде далеку, многу далеку пред сите и најверојатно ќе го собере кајмакот како што вели нашиот народ. И Кинезите не се далеку од оваа многу занимлива комбинација. Тие имаат отидено малку понапред со тоа што на надворшната страна од леталото имаат ставено посебна керамичка обвивка која без никаков проблем издржува загревања при брзини од 5 до 7 маха (од 6115 до 8640 km/h) и притоа нема никакви изобличувања.

 

Жарко Атанасовски

ПОВРЗАНИ СТАТИИ

Преглед на приватност

Оваа веб-локација користи колачиња за да можеме да ви го обезбедиме најдоброто можно корисничко искуство. Информациите за колачињата се зачувуваат во вашиот прелистувач и извршуваат функции како што се ве препознаваат кога ќе се вратите на нашата веб-локација и му помагаат на нашиот тим да разбере кои делови од веб-локацијата ви се најинтересни и корисни.