МНОГУ ПРЕВРТЛИВА ИСТОРИЈА, МНОГУ ПОБЕДИ НА ТРКАЧКИТЕ ПАТЕКИ, МНОГУ ПОЧИТУВАНИ МОДЕЛИ КАКО „КОРВЕТА“, „КАМАРО“ И „СУБУРБАН“ ПОСЕБНО НА ДОМАШНИОТ ПАЗАР, ЕЛЕГАНТНИ ЛИМУЗИНИ И КУПЕ ИЗВЕДБИ И ПРОДАЖБА НА СИТЕ КОНТИНЕНТИ. ТАКА СО НЕКОЛКУ ЗБОРОВИ МОЖЕ ДА СЕ ОПИШЕ МАРКАТА ШЕВРОЛЕТ КОЈА ГОДИНАВА СЛАВИ 110 ГОДИНИ ЈУБИЛЕЈ
К ога ќе се спомне името Шевролет прво што ни паѓа на ум е некоја голема лимузина. Не е тоа случај само со името Шевролет, туку генерално секогаш кога ќе се спомне име на некоја американска марка автомобили, лимузините се знак за распознавање и понекогаш купе, но со димензии на лимузина. Една од тие марки лоцирани преку „големата бара“, годинава слави 110 години од своето постоење. Малку се измешани работите за и околу тоа како е основана марката Шевролет. Историските податоци велат дека е основана за некогашниот основач на ГМ да откупи доволно акции од Генерал Моторс и повторно да биде управител со мнозинскиот пакет акции. Претходно тој основач бил отстранет од компанијата. Чудно но вистинито. Се воспоставува норма каде ништо друго не е битно туку само интересите. Најверојатно тоа е тоа во светот на капитализмот, интересите. Тоа е времето на почетокот од ХХ век, првата деценија. Од една страна го имаме основачот на Генерал Моторс, Вилијам Дурант, кој во потрага по поголеми профити не добива кредит од банките и е принуден да ја напушти сопствената компанија, односно ГМ. Неговиот сон бил повторно да се врати во ГМ и повторно да го има управувачкиот пакет акции.
Од друга страна ги имаме браќата Шевролет кои во Америка стигнуваат некаде на крајот од XIX и почетокот на ХХ век. Таму се инфицираат со вирусот наречен автомобили и трки, посебно и до крајност бил инфициран Луис Шевролет, голем љубител на направите на четири тркала и голем конструктор. Браќата Шевролет биле многу познати и успешни тркачи во тоа време, а возеле за Бјуик. Луис Шевролет имал возено една трка и за Фиат во која победил. Успесите на браќата не биле пропуштени од будното око на В. Дурант. Тој веќе имал визија и скроил план, а планот бил да ги спои неговата умешност за стопанисување и успехот на браќата Шевролет, односно нивното име да биде искористено да бидат именувани автомобилите кои допрва ќе бидат произведени. Името Шевролет било многу познато не само во круговите од автомобилската индустрија, туку и надвор од неа благодарение на трките. Компанијата била создадена во 1911 година, а првиот автомобил излегол на крајот од 1912, но само како еден примерок колку да биде известена јавноста дека Шевролет допрва ќе биде претставен.
Првичното изложување на автомобилот кој го носи името „серија ц класик„ се случило во 1913 на Салонот за автомобили во Њујорк. Новата класична лимузина според цената била во тие при врвот. Ако се направи анализа, тогаш тој ист автомобил денес би чинел околу 50.000 долари. За тоа време цената на автомобилот била превисока, но работата тргнала. Браќата Луис и Артур Шевролет не се согласувале со идеите и начинот на работа на директорот Дурант и решаваат нивните акции да ги продадат токму на довчерашниот партнер. Марката веднаш станала синоним за квалитетен автомобил со многу новини од технолошкиот свет, но не биле заборавени компактните автомобили, тие семејните задвижувани од мотори со четири и шест цилиндри, како на пример „серија 490“ кој станал многу популарен меѓу купувачите.
Годината 1916 е значајна по тоа што Шевролет оди по нагорна линија и веќе замислата и желбата на Вилијам Дуран се остварува, го има управувачкиот пакет и Генерал Моторс повторно е во негови раце официјално во 1917 год. Сега Шевролет веќе не е самостојна марка туку е во кругот на ГМ. Помалиот автомобил во семејството е отскочната даска на Шевролет која му донела голема заработка на В Дурант. Да не бил моделот „серија 490“ којзнае што ќе се случело и со Шевролет и со ГМ. Најмалиот во семејството го добива името „490“ затоа што се продавал по цена од 490 долари, за пет долари помалку од легендарниот „форд модел т“. Планот бил исполнет, но немирниот дух на В. Дурант вели да се оди понатаму. Во 1920 го напушта ГМ и оформува нова компанија за производство на автомобили и воедно е еден од поуспешните вложувачи во тргувањето со акции на Вол Стрит. Големата светска економска криза го фрла на колена познатиот стопанственик и во 1936 година губи сè. Бидејќи финансиски е „паднат“ принуден е да се врати на занаетот кој тој најмногу го сакал и се вработува во Шевролет како механичар. Главниот конкурент на Шевролет е Форд сè додека Крајслер не ја формирал марката Плимут. И сега наместо две на американскиот пазар опстојуваат три марки Шевролет, Плимут и Форд кои имаат репутација на производители на ефтини автомобили достапни за поширок круг купувачи. Всушност тоа е и филозофијата на Форд, секој да може да вози автомобил, неговиот код наречен „модел т“ не му дозволува на „синиот овал“ поинаку да размислува.
Годината 1933 е значајна по појавувањето на „стандард сикс“, модел, лимузина со шестцилиндричен мотор која на Шевролет му донела голем профит и воедно е најевтиниот „шестак“ на домашниот пазар. Покрај овој модел, купувачите покажале огромен интерес за „шевролет делулс“ и „шевролет флитлајн“. И тука некаде е толку почитуваниот „субурбан“ кој за првпат се појавува во 1935 година со три реда седишта. Тој модел се произведува до денешен ден и наскоро во 2025 година ќе слави 90 годишен јубилеј. Воедно треба да нагласиме дека „шевролет субурбан“ е најдолго произведуван модел во светот, еве веќе девет децении. Сето ова е периодот за време на светската економска криза и годините пред и по Втората светска војна.
КОРВЕТА, ВИСТИНСКА ИКОНА ЗА СИТЕ ВРЕМИЊА
Откако светот здивнува од виорот на војната, индустријата полека застанува на нозе, а автомобилската индустрија не е исклучок од тогашните светски движења. Доброто работење на Шевролет доведува до идеја компанијата да направи мал отворен автомобил, двосед. Во 1953 година се појавува „корвета“, луксузен автомобил, со V8 мотор наменет за престиж во тамошното општество кое и ден денеска се бори за престиж. Во првата година биле продадени 300 примероци од автомобилот со каросерија од фиберглас, но тоа и не е толку битно туку тоа што земјата се здобила со врвен спортски купе автомобил кој денес е вистинска икона. Догодина „шевролет корвета ќе слави 70 години од своето постоење. По овој врвен производ, компанијата й задава уште еден удар на конкуренцијата со новиот V8 мотор и неговата сега надалеку позната конструкција со мала глава. Овој производ му дава на Шевролет невообичаени спортски предности. Конструкцијата на моторот им дозволува на конструкторите да си поигруваат со силината, така што Шевролет со овој мотор е вистински господар на тркачките патеки и во едно е најтрофејна марка на тамошниот пазар. И секако него го има во „корветата“, во сите тркачки автомобили со знакот на „шевролет“. Шевролет е авангардата на американскиот пазар. Од него потекнуваат многу техничко технолошки решенија, прв употребува електрични светла и генерално го електрифицира автомобилот, не мислиме на погонската единица, туку останатиот дел. Ако на младите конструктори тоа нешто им значи, ќе спомнеме уште еден податок, Шевролет во 1955 година го воведува независното обесување на предните тркала.
Покрај „корветата“, Шевролет располага со уште еден спортски купе модел а тоа е „камаро“ за првпат претставен во 1967 година и веднаш станува хит меѓу поклониците на спортските автомобили. И ден денес овие два модели се произведуваат и сè уште предизвикуваат големо внимание и многу се почитувани во светот. За тамошните прилики и културата на живеење, автомобилите ги поистоветуваат со членови од семејството, затоа не е ни чудо што оваа марка на автомобили се сретнува и во рекламните пораки како на пример оваа: „бејзбол, хот дог, пита со јаболко и Шевролет“. Популарноста на моделите на Шевролет е толку голема што речиси и да нема филм, а да не се појави автомобил со знакот на Шевролет – автомобил филмски глумец.
ШТО СЕ СЛУЧУВА ДЕНЕС СО ШЕВРОЛЕТ?
На домашниот пазар Шевролет отсекогаш котирал високо, секогаш при врвот. Неговите модели како на пример „субурбан“, „корвта“ и „камаро“, тоа се „трите топки сладолед“ по кои лудуваат не само во Америка, туку и пошироко. Дури и во Европа има се поголем број симпатизери на спомнатата тројка и на сличните на нив. Кога на тројкава ќе го додадеме супериорниот V8 мотор со мала глава тогаш добиваме неверојатен пакет. Било кое возило да го одберете од трите спомнати нема да згрешите. Иднината вели конструирајте електрични возила. Тоа е во ред, но колку тие возила реално ќе придонесат за чист воздух е малку дискутабилно, но светот тргнал таму каде застанал, а беше застанат на почетокот од ХХ век кога го напушти производството на електрични автомобили и премина на исклучиво автомобили со ото и дизел мотори.
Најновото од Шевролет е моделот „болт“ кој се нуди во две изведби, како „болт ев“ и „болт еув“. Првата изведба е обично возило, а втората е изработена по „сув“ кројка и бидејќи е на електричен погон од „сув“ преименувано е во „еув“ (електрик јутилити викл). Разликата помеѓу „долт ев“ и „болт еув“ е очигледна, „сув-от“ има поинаков дизајн и воедно е поголем, подолг, повисок, поширок и со поголемо меѓуоскино растојание. За основниот модел плаќате само 31.000 долари.
Кај нас во Македонија како и на континентов, Шевролет ја прекина продажбата поради неколку неповолни чинители кои влијаеле на севкупниот план за продажба, но во Русија и останатите држави од некогашниот СССР продажбата се одвива без проблем. Можно е враќање на пазарот откако ќе ја завладеат електромобилите.
Денес Шевролет е присутен на сите континенти со годишна продажба од 4,1 милион возила (податок од 2018 година). Историјата вели првиот заштитен знак на Шевролет датира од 1911 година, но истиот извор вели дека и историјата на марката е мистерија. Првите возила носеле ракописен латиничен натпис „шевролет“. Тој ист натпис велат дека постои од 1911 година, а В. Дурант го воведува логото налик на крст. Овој заштитен знак е некаква изведба на крстот од швајцарското знаме, така раскажуваат, а приказната е таква каква што е затоа што браќата Шевролет се Швајцарци, но има и други приказни врзани за заштитниот знак.