ИТАЛИЈАНСКАТА РИВИЕРА Е ОМИЛЕНАТА ДЕСТИНАЦИЈА НА ЏЕТСЕТОТ КОГА Е ЛЕТОТО ВО ПРАШАЊЕ. ТАМУ ОДИ КРЕМОТ ОД СИТЕ СТРАНИ НА СВЕТОТ. ПОРТОФИНО ВАЖИ ЗА РОМАНТИЧНО МЕСТО КАДЕ ШТО СЕ ЖИВЕЕ ЛУКСУЗНО БЕЗ ОГЛЕД НА РАЗЛИКАТА МЕЃУ ГОСТИТЕ, ЗАЕДНО СО РЕЗИДЕНТИТЕ, СОПСТВЕНИЦИТЕ НА ВИЛИТЕ И СЕКАКО, МНОЗИНСТВОТО ЛОКАЛНИ ЖИТЕЛИ – СПОКОЈНО, ВО ДОПИР СО ПРИРОДАТА И СО СЕБЕ. ДОВОЛНИ СЕ НЕКОЛКУ ДЕНА И КАТАРЗАТА Е НЕИЗБЕЖНА
Елитата е таму, во Портофино, веќе седумдесет години. Туристичката сезона нема ограничување. Шпицот вообичаено почнува во април. Тогаш отприлика се и велигденските празници, кога бројот на гостите е максимален, исто како годинешните, проследени со регати, од 21-ви до 25-ти… Впрочем, таква е традицијата, со децении, откако рибарското гратче им го сврте вниманието на естрадните ѕвезди со неосквернетата убавина, мирот и тишината, спокојството. Подоцна им се придружија луѓето од сите бранши, кои претпочитаат луксуз, се стремат кон подобар живот или, можеби, сакаат да бидат во жижата… Веднаш потоа, привидно затишје. Додека не почне летото што, пак, трае подолго, до крајот на октомври, во последната недела, според Централното европско летно време, кое Италија го прифати одамна, уште во 1968 година.
Освен апартмани чии цени се пристапни (исплатливо е само во друштво, неколкумина), во Портофино има доста хотели за сите. Таква е концепциската замисла, да нема метеж, за гратчето да не се „задуши“. „Белмонд сплендидо, сплендидо маре“ е хотелски комплекс со 5 ѕвезди. Едниот објект гледа на марината, другиот на Пјацетата. Располага со базен, двор со бујно зеленило и цвеќе. Апартманите, собите се луксузни и добро опремени, 83 на број. Пет соби помалку има 4-ѕвездениот „Гранд хотел мирамаре“, кој, пак, гледа на заливот Тигулјо во Санта Маргерита Лигуре. Изобилува со елеганција, во секој поглед, две бифеа, велнес-центар и многу погодности. „Минерва“ е хотел со 3 ѕвезди, оддалечен 200 м од пристаништето и 4 км од центарот на Портофино. Собите се околу 40 на број, различни, комбинација на старинско и модерно уредување. Базенот е на покривот, а има и турска бања.
Приказната за Портофино почна да се шири со огромна брзина, во 1950- тите, кога Фред Бускалјоне ја отпеа песната за љубовта. Текстот беше на Лео Кјосо. Денес таа е задолжителен дел од репертоарот на музичарите што речиси секој ден концертираат на Пјацетата (плоштадот Мартири дел Оливета). И филмот „Долче вита“ придонесе да се развие туризмот, па, така, наместо на „Вија Венето“ и „Пјаца ди Спања“ во Рим, кремот почна да се збира на Капри, во Кортина, Портофино, Сент Мориц и Сент Тропе. Всушност, таму ги поминуваат викендите, празниците. Секое место е приказна за себе, а изборот прашање на вкус. Портофино ги привлече Авил Лавињ, Андреа Бочели, Бар Рефаели, Гвинет Полтроу, Дензел Вашингтон, Ева Лонгорија, Ева Мендес, Ева Херцигова, Кајли Миног, Кејт Бланшет, Кејт Мос, Кетрин Зета Џоунс, Кифер Сатерленд, Мадона, Мајкл Даглас, Меџик Џонсон, Моника Белучи, Наоми Кемпбел, Парис Хилтон, Ријана, Род Стјуард, Роман Абрамович, Стивен Спилберг, Хајди Клум, Шарлиз Терон. Последните неколку години, често доаѓаат Анастасија, Клаудио Маркизио, Адријана Лима, Каролина Куркова, Питер Линдберг, Нико Розберг, Валентино со своите придружници. Тамошните печатени медиуми редовно известуваат за нив, престоите во летниот период. Фотографиите на познатите се присутни на нивните насловни страници, а така било и порано, кога папарацата ги сликале Аристотел Оназис, војвотката од Виндзор, Грета Гарбо, Елизабет Тејлор, Ернест Хемингвеј, Ингрид Бергман, Клерк Гебл, Рекс Харисон, Џон Вејн за локалните весници.
ПЈАЦЕТАТА, ГЛАВНОТО ОБЕЛЕЖЈЕ НА ПОРТОФИНО
Живописното гратче се наоѓа во провинцијата Џенова, регија Лигурија. Доколку се резервира навреме, авионскиот превоз не е скап. Летот за Милано трае кратко. Потоа со автобус или со воз се патува накај целта. Крајната дестинација е, секако, Портофино. Патем се минува покрај Рапало и Санта Маргерита Лигуре. Патот може и да се поедностави, со брод. Освен пристаниште за воени, патнички, рибарски и за товарни бродови, има и неколку марини каде што се закотвуваат глисери, едрилици, јахти, чамци. Таму можат да се видат најновите модели, најскапите и најубавите. Во центарот на гратчето, кое има едвај петстотини жители, нема плажа. Близу е Параџи, а малку подалеку се Камолји, Кјавари, Лавања и Сестри Леванте. Првата има најголема посетеност, поради забавите преку ден и навечер. Младите луѓе немаат можност да се забавуваат многу бидејќи Портофино е, сепак, мирно и тивко место. На последната, освен излежувањето на сонце и капење во морето, се одржуваат и свадбени церемонии, поради колоритниот пејзаж. Бракот се слави и на Пјацетата, со поканети и непоканети гости (туристи), музиканти, фотографи, откако ќе се склучи в црква. Камолји е каменеста плажа, наместа со карпи, која повеќе служи за обновување на силите, делумно и поради опкружувањето. Тоа е омиленото место на вистинските гурмани бидејќи таму се наоѓа „Траторија да Спадин“. Комбинација на ситно кршен камен и песок, такви се плажите Кјавари и Лавања. Заземаат голема површина, со доволен простор за сончање, капење, играње одбојка, тенис, фризби. Има и лагуни, а брежињата на некои заливчиња се непристапни. До нив се стига по воден пат. Тие се идеални места за пикник.
На Сестри Леванте има луѓе дури и во доцна есен, седнати на дрвени столчиња, покриени со волнени ќебиња. Седат и си муабетат, пијат кафе, читаат весници.., се релаксираат. Големо влијание има самата местоположба на Портофино. Еден дел од гратчето излегува на море. Неговите жители и гостите шетаат покрај заливот. Уличките се калдрмисани, поплочени со камен и полни со дуќанчиња, од антикварници до винарници, продавници за сувенири, морски риби, фурни. Пјацетата е, всушност, главното обележје на Портофино. Бутиците на „Ерменеџилдо Ѕења“, „Мисони“, „Салваторе Ферагамо“, „Фалконери“, „Хермес“ се наоѓаат таму. Продавниците на другите модни куќи се лоцирани на „Калата Маркони“, „Виа Рома“ и „Моло Умберто“. Од цените може да се почувствува слаба вртоглавица. Затоа не се препорачува шопинг во нив. Облека, модни додатоци, чевли итн. можат да се купат во Џенова, Милано. Секој ден има комбиња, минибуси што одвезуваат до таму и враќаат. Може да се изнајми и автомобил. Се организира и превоз на туристи во Монте Карло, на еден ден. Сепак, гостите не трошат безмилосно. Сакаат да си поминат убаво, според можностите. Се расфрлаат со пари само новите богаташи, кои се збогатиле прекуноќ. Пјацетата е полна со кафеани. Утринското кафе, нес, капучино или еспресо, со чаша минерална вода и парчиња лимон и мраз, се пие на хотелските и на терасите на кафулињата. Во рестораните се послужуваат специјалитетите на италијанската кујна. Освен риба на илјада начини, се приготвува и „вал гравелја тестаје“, „минестроне“, „капон магро“, „пансоти“, „песто“, „реко чиз фокача“, „фарината“ и „чима“. Лигурските деликатеси се готват со маслиново масло и се „залеваат“ со црвено или со бело вино, од плантажите на маслинки и грозје во Лигурија. Најпознати се „Пјуни“, „Таверна дел Маринајо“, „Траторија деи Пескатори“, „Ла Кучина ди Нона Нина“, како и рестораните на хотелските комплекси „Белмонд сплендидо, сплендидо маре“, „Империјале палас“.
Во Портофино се одржуваат модни ревии на отворено. Пистата е, всушност, платформа што „плови“ по морето. Благодарение на светлосните ефекти, импресиите се уште поголеми. Манекенките изгледаат како да одат по површината на водата. Таму Доменико Долче и Стефано Габана ги снимаат рекламите, освен што им послужи како инспирација за истоимената колекција (пролет-лето) во 2015 год., а „Кристијан Диор“ и Том Форд, инспирирани од „мирисот“ на романтиката, лансираа парфеми.
Меѓу иглолисните дрвја минуваат патеки што водат кон вилите на угледните богатници. Прошетката опушта толку што шетачите можат да се чујат самите себеси, како размислуваат, да го почувствуваат душевниот мир, во нирвана. Речиси секоја куќа има базен (голем или мал), фонтанела, а погледот на морето, на изгрејсонцето или залезот, е бесценет.
Гратчето што на моменти изгледа надреалистички, фантастично, им ги исполнува желбите на туристите. Нуди безброј активности, можности, од нуркање, неколкучасовна прошетка до маслиновите насади, до заливчето каде што на длабочина од 17 м се наоѓа статуата на Исус, ставена во 1954 г., на 5 август, во чест на Дуилјо Марканте, за да ги заштити нуркачите и рибарите. Ја извајал Гидо Галети. Христос гледа нагоре, во небото, со раширени раце. Местото важи за свето, како и црквите „Диво Мартино“ од 12 век, „Св. Ѓорѓија“ во која се наоѓаат моштите на неколку светци, што имаат чудотворна моќ, и ораториумската „Санта Марија асунта“ во готски стил. Вреди да се посети и „Кастело браон“ од 16 век. Осветлението е доста добро. Навечер му дава таинственост. Идеално за романса.
ВТОРАТА ПОЛОВИНА ОД 19 ВЕК – ЗЛАТНАТА ДОБА НА ГРАТЧЕТО
Историјата на живописното гратче, кое „дише“ поетски занес, романтика, не е толку богата колку што народното предание е умен маркетиншки потег. Според легендата, Портофино го основале Римјаните. Тогаш се викало „Портус делфини“ поради големиот број морски животни од фамилијата китови, кои се населувале во заливот Тигулјо.
Првпат е спомнато во дипломата на Аделаида, во 986 година, кога му припаѓало на манастирот „Сан Фрутуозо ди Каподимонте“. Во 1171 година й припаднало на општината Рапало, заедно со Санта Маргерита Лигуре. Дел од Република Џенова станало во 1229 година. Жителите се занимавале со рибарство, што не било доволно за опстанок. Затоа во 1409-та било продадено на Република Фиренца од страна на Чарлс Четврти, но пак си го вратило по извојувањето на победата. Извесно време, во 15 век, му припаѓало на семејствата Адорно, Дорија, Спинола и Фиески. Дел од Кралството Сардинија било во годините по 1815-та, до 1861 година, кога се приклучило на Обединетото Кралство Италија.
Втората половина од 19 век е, всушност, златната доба на гратчето. Ретките, краткотрајни посети на Британците зачестиле. Веднаш потоа им се придружиле и гостите од Северна Европа. Британскиот дипломат Обри Херберт бил првиот странец што купил вила таму. Приказната натаму е веќе позната. Туризмот го достигна врвот. Прашање на престиж е престојот на ова романтично место, чии спомени не избледуваат тукутака. Останува во меморијата уште долго време, до наредниот, со поголемо очекување бидејќи Портофино го исполнува и најмалото.