Опел и неговите 12 децении-Секогаш чекор пред сите

10/11/2020

ОД МАШИНИ ЗА ШИЕЊЕ И ВЕЛОСИПЕДИ ПРЕКУ „ЛУЦМАН“ И „ДАРАК“, „КАДЕТ“ И „КОРСА“ ДО „АМПЕРА“ И „КОРСА Е“. ПОВЕЌЕ ОД ЕДЕН ВЕК ПОСТОЕЊЕ И НАД 70 МИЛИОНИ ПРОИЗВЕДЕНИ ВОЗИЛА. НАКРАТКО ТОА Е ОПЕЛ, СИНОНИМ ЗА КВАЛИТЕТЕН ПРОИЗВОД И МНОГУ ИЗМИНАТИ КИЛОМЕТРИ.

Текстов го посветуваме на надалеку познатата марка Опел. Ретки се тие во светот што не слушнале за оваа компанија, толку е популарна што дури и децата ја знаат. Главна причина да пишуваме за Опел е неговата годишнина, 120 години од основањето, поточно 121 година.

Годината 1862 е значајна по тоа што тогаш Адам Опел отворил работилница во која произведувал совршени машини за шиење и велосипеди, велат тоа биле најдобрите што светот дотогаш ги видел. Тоа биле Опеловите почетоци, а јавноста веднаш ги препознала неговите производи со неповторлив квалитет.

Од 1895 година компанијата останала без својот основачот Адам Опел и на чело застанала неговата жена Софија Опел, а нејзина десна рака биле тројцата синови, Карл, Вилхелм и Фридрих. Неколку години подоцна синовите ја советувале мајка им да почнат со производство на автомобили. За таа цел влегле во партнерство со Фридрих Лутцман, пронаоѓач, иноватор и конструктор. Наскоро, како резултат на таа соработка, светот бил сведок на појавувањето на првиот автомобил, „опел патентмоторваген систем лутцман“, произведен во гаража во градот Риселсхајм. Тоа се случило во 1899 година и во тој период од работилницата излегле 65 рачно направени примероци. Квалитетот морало да исплива на површина – одново доработениот „луцман“ во 1901 година победил на ридската трка што се возела од Хајделберг до Кенигштул и притоа зад себе оставил 16 тркачки автомобили, сите со звучни имиња од тоа време.

По моделот „луцман“, во 1909 година следувал „докторваген“, премногу современо возило за своето време со неверојатно привлечна цена. „Опел 4/8 кс докторваген“ имал реден четирицилиндричен мотор од сопствено производство и тивка менувачка кутија. За цена од тогашни 4.000 и 5.000 марки нудел повеќе од неговите понесовршени директни конкуренти чија цена била многу повисока, дури 20.000 марки. Додека другите производители ги рекламирале своите автомобили како создадени за познатите и богатите, Опел го правел сосема спротивното, автомобил за секого. Кога во 1924 година во фабриката бил воведен новиот систем на работа, производна лента, трошоците за производство нагло се намалиле, со ниска) цена на автомобилите. Инаку, татко на производната лента е Хенри Форд и група работници задолжени за планирање на производството. Овој систем на работа тие го почнале во 1913 година.

И покрај успесите браќата Опел отишле чекор напред, ја купиле компанијата Дарак и оттогаш работите отишле во нагорна линија. Тогаш бил претставен моделот „4/12 кс“ попознат како „лаубфрош“, двосед што развивал крајна брзина од 60 км/ч. Врз основа од споменатиот модел биле направени повеќе изведби и до 1931 година моделот „4/12 кс“ бил произведен во 119.484 примероци. По многу успешниот „лаубфрош“ на ред дошол моделот „кадет“ со четритактен реден четирицилиндричен мотор, самоносечка каросерија, со посебно обесени предни тркала и хидраулични барабан сопирачки и сето тоа за 1.800 марки (1938 година), цена што била значително пониска од таа на конкуренцијата.

Во повоениот период Опел претставил лимузина по примерот на американските со дизајнот „опел олимпија рекорд“, а веднаш потоа на сцена стапил моделот „олимпија рекорд караван“. Потоа следувале моделите „капетан“ во 1954 година, „рекорд п2“ во 1960 година, „рекорд а“ во 1963 година, со диск сопирачки и шест цилиндри во линија. Може да се нагласи успехот на моделот „рекорд“ заедно со подмоделите. Наедно, тоа е и втората отскочна штица за Опел, по онаа со „лаубфрош“, затоа што веќе имал голем удел во средната класа автомобили, типично семејните. Изразено во бројки, до крајот на 1965 година Опел произвел 882.433 примероци. Приближно тука на сцена повторно било внесено производство на моделот „кадет“, се разбира сосема обновен со сите техничкотехнолошки новости, како што се водено ладениот четирицилиндричен мотор и четиристепениот менувач.

СЕРИОЗНО ВЛЕГУВАЊЕ ВО КЛАСАТА НА ЛИМУЗИНИ

Ова значи и поголем пробив во делот каде што владееле другите производители на автомобили. Затоа без двоумење триото „КАД“ (1964 година) може да биде прогласено за единица мерка за автомобили од средната и од луксузната класа, трио („капетан, „адмирал и „дипломат“) на кое конкуренцијата не успеала целосно да му се спротивстави. И како шлаг на тортата во 1968 година Опел во сите свои возила вградила посебно управувачко тркало што се карактеризирало со висока безбедност при сообраќајна незгода. Да не бидат само Волво и СААБ споменувани во делот на безбедноста. Кога компанијата ги рекламирала своите возила како возила за сите, а не само за богатите и познатите, сакала да допре до широк круг купувачи. Тоа за Опел значело приближување до народот и затоа своите автомобили ги правел да му служат на народот, а најмногу одделот за патници го приспособувал да биде што поудобен и поблизок до навиките и потребите на обичниот човек и сето тоа со највисока доза на безбедност.

Повозрасните сигурно се сеќаваат на моделот „гт“, направен по примерот на американските купе автомобили со посебен осврт на шевролетовата икона „корвета“. Купето било речиси исто како претходно споменатиот американски модел, единствено димензиите не му биле американски туку европски. Пред појавувањето на класичното купе „гт“, му претходел период на отворање на дизајнерски оддел во фабиката, прв од ваков тип на континентов. И кога веќе производството располагало со дизајнерски оддел, одговорните решиле да претстават концепт автомобил, односно пробен балон, модел, во фаза на развој, производ со кој ќе се почувствува пулсот на потенцијалните купувачи и колкав и каков ќе биде одзивот од јавноста. Тоа бил првиот таков автомобил, концепт, претставен од европски производител. Дизајнерското студио било отворено во 1964 година, а една година подоцна и „експериментал гт“ бил претставен на Салонот за автомобили во Франкфурт. Позитивните критики и мноштвото заинтересирани за купување на моделот го натерале Опел посериозно да се позанимава со концепт купе. По тригодишна подготовка „опел гт“ пристигнал во продажните салони и веднаш станал еден од најомилените примероци на четири тркала на континентов. И тогаш на ред дошол моделот „скона“, толку посакуван од широкиот спектар на купувачи, а била популарна и кај нас. Сигурно голем број возачи се сеќаваат на оваа опелова лимузина што стана своевидна легенда не само во времето кога се произведувала туку и многу години потоа. Имало една купе изведба направена врз основа од асконата, наречена „манта“. Купето „манта“ за тие што биле малку повеќе загреани за купе линијата и за спортските особини, претставувало врв. Дизајнот веднаш паѓал во очи, а со своите линии малку потсетувал на масератовите „мерак“ и „бора“ и „де томасо пантера“.

И додека времето одминувало со споменатите „манта“ и „аскона“ и со триото „КАД“, тука бил и моделот „кадет“. Токму овој модел секој го знаел затоа што бил еден од најомилените и најбараните во класата. Токму со овој модел Опел создал своевиден култ на обожавање и култ кон нешто што е сигурно, безбедно и квалитетно. Несомнено, „кадет“ бил најпродаван модел во семејството Опел. Нему треба да му се припишат многу заслуги затоа што поголем дел од профитот се добивал токму од продажбата на легендарниот „кадет“. Од класична комби лимузина со пет врати и со три, до караван изведба и лимузина, а бил направен и во кабриолет изведба. Модел изработен во сите изведби за задоволување на сечиј вкус и потреба. Вистинска лавина од воодушевување постигнала испегланата изведба што на нашиве простори веднаш добила прекар „солза“ – најкомпактен и автомобил со најдобро испеглан дизајн, дело на кое ништо не „штрчи“, сè било таму каде требало да биде. Биле тоа времиња на доминација на моделот „кадет“.

Да се вратиме кај лимузините и новопечената „вектра“, наследникот на моделот „омега“. Врз нејзина основа конструкторите го издвоиле купето наречено „калибра“. Сосема добро изработената силуета направила купето да биде светски шампион во аеродинамика. Дотогаш светот не видел сериски произведуван автомобил со коефициент на отпор на воздухот од 0,26. Врв на понудата бил „калибра турбо“ со 204 КС што нудела брзина и спортски стил за двапати помалку пари во однос на закоравените спортски автомобили.

ПОЗНАТАТА КОРСА

Тоа е типичен градски автомобил, класична комби лимузина со три и пет врати и дизајн наследен од моделот кадет, кај нас наречен „коцка“. Веќе 38 години овој модел опстанал на светската сцена и сè уште е меѓу првите при избор на градски автомобил. Ова е уште еден модел со кој Опел може да се гордее и да се потпре на него и неговите големи продажни резултати. Од најосновната изведба до спортските изведби со ознака „гси“ и „опц“, корса ги обединувала и сè уште ги обединува купувачите од различни генерации. Тоа не е автомобил наменет само за една генерација купувачи, за младата или за возрасната, тоа е автомобил наменет за сите возачи.

Денешното време со себе ги носи следниве модели: „корса“, „астра“, „инсинија“ и сега многу популарните и бараните СУВ-возила: „кросленд икс“, „мока икс“, „грандленд икс“. Има и некое еднопросторно, на пример, „зафирата“, а тука се и класиката од комбиња изработени во неколку изведби, во зависност од потребите, само комерцијални или за превоз на патници.

Како што новото време го носи напредокот, така и Опел оди во чекор со него, односно дошло време за електромобилите и неговата „ампера“. Никој не се надевал дека токму овој електричен автомобил ќе ја добие престижната награда, автомобил на годината за 2012 на континентов. И самите конструктори биле изненадени од титулата, но и свесни за тоа што направиле и колку многу современа технологија вградила во електромобилот. Превртливите времиња донеле и превртливи моменти. Никој не очекувал дека корпорацијата ПСА ќе стане сопственик на Опел, откако Џенерал Моторс решил да го пушти во продажба. Ако некогаш за најдобар автомобил се сметало тоа да има италијански дизајн, француска амортизација и германски квалитет, денес речиси е остварлива идејата за таков автомобил. Работите толку многу се измешале, така што веќе не е знае кој со кого соработува и кој чиј мотор користи или платформа, подвозје и што уште не. По 12 децении опстанување во светот на автомобилите зад себе „оставил“ повеќе од 70 милиони произведени возила. Денес Опел е подготвен да ги раситни и наредните осум, со цел да заокружи 20 децении, а потоа да слави 200-годишнина од своето постоње. Опел – производителот и неговото мото „автомобил за сите“.

Жарко Атанасовски

ПОВРЗАНИ СТАТИИ

Преглед на приватност

Оваа веб-локација користи колачиња за да можеме да ви го обезбедиме најдоброто можно корисничко искуство. Информациите за колачињата се зачувуваат во вашиот прелистувач и извршуваат функции како што се ве препознаваат кога ќе се вратите на нашата веб-локација и му помагаат на нашиот тим да разбере кои делови од веб-локацијата ви се најинтересни и корисни.